काठमाडौँ,। अमेरिकाबाट डिपोर्ट गरिएका ३७ जना नेपाली आइतबार मध्यराति त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेका छन्। अध्यागमन कानुन उल्लंघनको आरोपमा अमेरिकाले उनीहरूलाई चार्टर्ड विमानमार्फत नेपाल फर्काएको हो। फर्कनेमा ३२ पुरुष र ५ महिला छन्। कतिपय बोरा बोकेर बाहिरिए भने कतिपय रित्तै फर्किए।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यालयका प्रवक्ता अञ्जन न्यौपानेले  भने, “उनीहरू हाम्रो अध्यागमनमा आउँदा सामान्य अवस्थामा थिए। विमानमा के थियो, त्यो हामीलाई थाहा छैन।” हत्कडी लगाइएको थियो वा थिएन भन्ने खुल्न सकेको छैन।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा अमेरिकाले आप्रवासी नीतिमा कडाइ गरेको छ। भिसा प्रक्रिया पूरा नगर्ने, भिसा अवधि नाघेर बस्ने र गलत आचरण भएकालाई नियन्त्रणमा लिएर डिपोर्ट गर्ने क्रम बढेको छ। सन् २०२५ को जनवरी २० देखि मेसम्म १४० नेपाली डिपोर्ट भइसकेका छन्। अध्यागमन विभागको तथ्यांकअनुसार जनवरीमा ६, फेब्रुअरीमा २०, मार्चमा ३०, अप्रिलमा २६ र मेमा ५८ जना फर्काइए।

विगतका वर्षहरूमा पनि नेपालीहरू डिपोर्ट भएका थिए। सन् २०२१ मा ३५, २०२२ मा २२, २०२३ मा २४ र २०२४ मा ५२ जना फर्काइएको तथ्यांक छ। डिपोर्ट हुनेमा दलाललाई मोटो रकम बुझाएर अवैध बाटोबाट अमेरिका पुग्नेहरू धेरै रहेको स्रोतले जनाएको छ।

डिपोर्ट भएकाहरूलाई मानव बेचबिखन नियन्त्रण ब्युरोले सामान्य सोधपुछ गरेर घर पठाउने गरेको छ। दलालविरुद्ध उजुरी परेमा मात्र अनुसन्धान अघि बढ्छ। “अधिकांशले दलालको नाम खुलाउँदैनन्, जसले अनुसन्धानमा कठिनाइ हुन्छ,” एक अधिकारीले भने।

अमेरिकाले अन्य देशका नागरिकलाई हत्कडी र नेल लगाएर डिपोर्ट गरेको समाचार बाहिरिए पनि नेपालको हकमा यस्तो अवस्था स्पष्ट छैन। डिपोर्ट हुने नेपालीको संख्या बढ्दै जाँदा अवैध आप्रवासनको जोखिम र दलालको प्रभावबारे चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। अध्यागमन विभागले अवैध बाटोबाट विदेश जानेहरूलाई सचेत रहन र कानुनी प्रक्रिया अपनाउन आग्रह गरेको छ।

विज्ञहरूले दलालको सञ्जालविरुद्ध कडा कारबाही र आप्रवासन नीतिमा सुधार गर्न सरकारलाई सुझाव दिएका छन्। “डिपोर्टको संख्या बढ्नुले हाम्रो नीतिगत कमजोरी र दलालको प्रभाव देखाउँछ,” एक विश्लेषकले भने। सरकारले यस विषयमा ठोस कदम चाल्नुपर्ने माग उठेको छ।