प्युठान । प्युठानमा मतदाताको ‘परिवर्तनको चाहना’ ले फेरि नयाँ दिशा दिन सक्ने संकेत देखिएको छ। विगतका निर्वाचनमा कुनै पनि दलले लगातार जित हासिल गर्न नसकेको यो जिल्लामा यसपटक नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार **डा. गोविन्दराज पोखरेल** ले बलियो दाबेदारी प्रस्तुत गरेका छन्। विकास विशेषज्ञ र पूर्व राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्षसमेत रहिसकेका पोखरेलले प्युठानको जनमत फर्काउने प्रयासमा ‘काम र परिणाम’ लाई मुख्य मुद्दा बनाएका छन्। स्थानीय विश्लेषकहरूका अनुसार, उनले जित्न सक्ने सम्भावना उच्च देखिएको छ।

प्युठानले नेपालको राजनीतिक इतिहासमा धेरै प्रभावशाली वामपन्थी नेताहरू जन्माएको छ—मोहनविक्रम सिंहदेखि मोहन वैद्य, वामदेव गौतम, लीलामणि पोखरेल, मणि थापा र सूर्य थापासम्म। तर यहाँको जनमत भने अस्थिर छ। मतदाताले हरेक निर्वाचनमा दल र उम्मेदवार फेर्ने गरेका छन्। २०१५ देखि हालसम्मको इतिहास हेर्दा कांग्रेसले सुरुमा तीनै क्षेत्र जितेको थियो, तर बहुदलीय पुनर्स्थापनापछि कुनै दलले निरन्तरता दिन सकेन। एमाले, माओवादी, राष्ट्रिय जनमोर्चा र कांग्रेसले आलोपालो जितेका छन्।

२०७९ मा एमालेका सूर्यबहादुर थापाले गठबन्धनकी दुर्गा पौडेललाई हराएर जितेका थिए। तर यसपटक गठबन्धनविना एक्लाएक्लै प्रतिस्पर्धा हुँदा वास्तविक संगठन शक्ति परीक्षण हुने छ। फागुन २१ गते भएको निर्वाचनमा प्युठान (एउटै क्षेत्र) मा १४ उम्मेदवार मैदानमा छन्। मुख्य प्रतिस्पर्धा कांग्रेसका डा. गोविन्दराज पोखरेल र एमालेका सूर्य थापाबीच देखिएको छ। अन्यमा माओवादीबाट कृष्णध्वज खड्का, राष्ट्रिय जनमोर्चाबाट तिलकबहादुर जिसी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट सुशान्त वैदिक लगायत छन्।

डा. पोखरेल प्युठानको रस्पुरकोटमा जन्मिएका ५९ वर्षीय प्राविधिक तथा विकास विज्ञ हुन्। उनी जर्मनीबाट स्नातकोत्तर र पीएचडी गरेका छन्। राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र योजना आयोगका उपाध्यक्षका रूपमा काम गरिसकेका छन्। कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्यसमेत रहेका उनी शेखर कोइराला निकट मानिन्छन्। चुनावी अभियानमा उनले युवा सीप विकास, रोजगारी सिर्जना, लुंग्री–माडी सिँचाइ, नौमुरे बहुउद्देश्यीय परियोजना र चाल्नेटार विमानस्थल जस्ता अल्झिएका योजनालाई प्राथमिकता दिएका छन्।

स्थानीयहरू भन्छन्—प्युठानमा आधारभूत पूर्वाधारमा सुस्तता छ। मतदाता अब ‘केन्द्रीय पहुँच भएको, योजना ल्याउने र कार्यान्वयन गर्ने’ नेता खोजिरहेका छन्। नागरिक सरोकार समाजका अध्यक्ष सुमन सुवेदीका अनुसार, निर्वाचितहरूबाट अपेक्षा पूरा नहुँदा ‘परीक्षण र प्रतिस्थापन’ को नीति अपनाइएको छ। स्वर्गद्वारी बहुमुखी क्याम्पसका उपप्राध्यापक गोविन्द पोखरेल भन्छन्, “नेताहरू सत्तामुखी भएकाले जनतामा निराशा छ। परिवर्तनको चाहनाले मत फेरिन्छ।”

१ लाख ६५ हजार ४१० मतदाता भएको यो जिल्लामा युवा मत निर्णायक बन्न सक्छ। बाहिरबाट फर्किएका युवाले विगतमा पनि परिणाम प्रभावित गरेका थिए। पूर्व सांसद दिपक केसीले नेताहरू जनतामुखी नभएको बताउँछन्।

डा. गोविन्दराज पोखरेलको अनुभव, विकासप्रतिको प्रतिबद्धता र कांग्रेसको विरासत फर्काउने प्रयासले उनलाई बलियो बनाएको छ। यदि मतदाताले ‘नारा होइन, परिणाम दिने नेता’ खोजे भने उनले जित हासिल गर्न सक्छन्। यो निर्वाचनले प्युठानको अस्थिर जनमतलाई स्थिरता दिने वा फेरि परिवर्तनको नयाँ अध्याय थप्ने छ।