काठमाडौ । जेनजी आन्दोलनका घटनाहरूबारे छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोगले आफ्नो प्रतिवेदन चाँडै बुझाउने तयारी गरेको छ । आयोगका पदाधिकारीहरूले अन्तिम रूप दिन शनिबार ९ फागुन २३० पनि काम गरिरहेका छन् र आइतबार ९फागुन २४० सम्म प्रतिवेदन बुझाउने लक्ष्य राखेका छन् ।
आयोगका एक पदाधिकारीका अनुसार, प्रतिवेदन रुजु हेर्ने काम भइरहेको छ । यदि आजै सम्भव भए आजै, नभए आइतबारसम्म बुझाइने बताइएको छ ।
यो आयोग पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की को नेतृत्वमा गठन गरिएको हो । पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की को नेतृत्वमा गठित अन्तरिम सरकारले यो आयोग बनाएको थियो । आयोगले असोज ९ गतेदेखि काम सुरु गरेको थियो ।
जेनजी ९न्भल श्० पुस्ताको नेतृत्वमा भदौ २३ र २४ गते भएको यो आन्दोलन मुख्य रूपमा सामाजिक सञ्जालहरुमा सरकारले लगाएको प्रतिबन्ध र राजनीतिक भ्रष्टाचार विरुद्ध स्वतस्फूर्त रूपमा सुरु भएको थियो । आन्दोलनले तत्कालीन सरकारलाई राजीनामा दिन बाध्य बनाएको थियो ।
सरकारी तथ्यांक अनुसार आन्दोलनका क्रममा ७६ जनाको मृत्यु भएको थियो भने २ हजार ४२९ जना घाइते भएका थिए । विभिन्न स्रोतहरूमा मृतक संख्या ५१ देखि ७४ सम्म उल्लेख छ, तर प्रदान गरिएको जानकारीअनुसार ७६ नै रहेको छ । यसबाहेक अराजक समूहबाट भएको लुटपाट, तोडफोड र आगजनीबाट सार्वजनिक तथा निजी क्षेत्रमा झन्डै साढे ८४ अर्ब रुपैयाँको क्षति पुगेको सरकारी अनुमान छ ।
यो प्रतिवेदनले आन्दोलनका क्रममा भएको बल प्रयोग, हिंसा, गोलीकाण्ड र क्षतिको विस्तृत छानबिन गरी दोषी ठहरिएकालाई कारबाहीको सिफारिस गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ । प्रतिवेदन बुझिएपछि यसको सार्वजनिकता र कार्यान्वयनले नेपालको राजनीतिक तथा सामाजिक परिदृश्यमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्छ ।