काठमाडौं । अमेरिकी ह्वाइट हाउसले विश्वकपमा इंग्ल्यान्डमाथि जित हासिल गरेपछि फकल्याण्ड्स टापुमाथि अर्जेन्टिनाको दाबी समर्थन गर्ने ब्यानर प्रदर्शन गरेको अर्जेन्टिनी राष्ट्रिय फुटबल टोलीको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अधिकारको पक्षमा उभिएको छ ।

इंग्ल्यान्डविरुद्धको विश्वकप सेमिफाइनल जितपछि अर्जेन्टिनाका खेलाडीहरूले “Las Malvinas son Argentinas” (फकल्याण्ड्स अर्जेन्टिनाकै हो) लेखिएको ब्यानर प्रदर्शन गरेका थिए । यस घटनाले फिफाको राजनीतिक अभिव्यक्तिसम्बन्धी नियम उल्लंघन गरेको हुन सक्ने भन्दै टोलीमाथि अनुशासनात्मक कारबाहीको सम्भावना बढेको छ ।

शुक्रबार सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै ह्वाइट हाउसको फिफा कार्यदलका प्रमुख एन्ड्र्यु जुलियानीले अमेरिकी संविधानले प्रत्याभूत गरेको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अधिकार उल्लेख गर्दै भने, “संयुक्त राज्य अमेरिकामा हामी पहिलो संशोधन (First Amendment) अन्तर्गतको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा विश्वास गर्छौं । यहाँ उनीहरूलाई आफ्ना विचार व्यक्त गर्ने अवसर र अधिकार थियो ।”

जुलियानीको अभिव्यक्तिले यस विवादलाई अझ चर्काउने अनुमान गरिएको छ । बेलायती प्रधानमन्त्री कार्यालय डाउनिङ स्ट्रिटले भने फिफाले घटनाको छानबिन गर्नुपर्ने मागलाई समर्थन गरेको छ ।

प्रधानमन्त्रीका आधिकारिक प्रवक्ताले भने, “विश्वकप हाम्रो नहुन सक्छ, तर फकल्याण्ड्स टापु निश्चित रूपमा हाम्रो हो । फकल्याण्ड्सप्रतिको हाम्रो प्रतिबद्धता कहिल्यै डगमगाउने छैन ।”

डाउनिङ स्ट्रिटले अर्जेन्टिनाका खेलाडीमाथि कारबाही गर्ने वा नगर्ने विषय फिफाको अधिकार क्षेत्रभित्र पर्ने बताए पनि बेलायतका व्यापार सचिव पिटर काइलले जस्तै फिफाले घटनाको अनुसन्धान गर्नुपर्ने धारणा दोहोर्‍याएको छ ।

उता फकल्याण्ड्स टापु सरकार पनि ब्यानर प्रदर्शनप्रति असन्तुष्ट देखिएको छ । सरकारले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “हामी निराश छौं, तर अचम्मित छैनौं । फिफाले आफ्नै नियमअनुसार यस्ता गतिविधिमाथि आवश्यक कारबाही गर्ने अपेक्षा गरेका छौं ।”

विज्ञप्तिमा थप भनिएको छ, “हामी खेलमा राजनीति मिसिएको हेर्न चाहँदैनौं । साथै इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीच हुने हरेक बहसमा फकल्याण्ड्सका बासिन्दालाई राजनीतिक हतियारका रूपमा प्रयोग गरिनु पनि उचित होइन ।”

सन् २०१३ मा फकल्याण्ड्समा सम्पन्न जनमतसंग्रहमा त्यहाँका बासिन्दाले अत्यधिक बहुमतसहित बेलायतको विदेशी भूभागकै रूपमा रहने पक्षमा मत दिएका थिए । ९० प्रतिशतभन्दा बढी मतदान भएको उक्त जनमतसंग्रहमा खसेका १,५१७ मतमध्ये १,५१३ मत बेलायतसँगै रहने पक्षमा परेको थियो भने केवल तीन मत मात्र विपक्षमा परेको थियो ।

बुधबारको जितपछि अर्जेन्टिनाकी उपराष्ट्रपति भिक्टोरिया भिल्लारुएलले सामाजिक सञ्जाल एक्समा अर्जेन्टिनी सैनिकहरूको भिडियोसँगै लेखेकी थिइन्, “यो केवल अर्को एउटा खेल थिएन । फकल्याण्ड्स अर्जेन्टिनाकै हो । उनीहरूले ब्यानर स्टेडियममा लैजान रोक लगाए, तर हामी त्यसलाई आफ्नो रगत र हृदयमा बोकेर हिँड्छौं ।”

विश्वकपको अन्तिम १६ को खेलमा इजिप्टलाई ३–२ ले पराजित गरेपछि पनि अर्जेन्टिनी खेलाडीहरूले फकल्याण्ड्स, डिएगो म्याराडोना र लियोनेल मेस्सीलाई जोडेर नारा लगाएका थिए ।

दक्षिण-पश्चिम एटलान्टिक महासागरमा रहेको फकल्याण्ड्स टापु बेलायतको विदेशी भूभाग हो । तर अर्जेन्टिनाले यसलाई “इस्लास माल्भिनास” भन्दै आफ्नो सार्वभौम क्षेत्र भएको दाबी गर्दै आएको छ ।

यसै विवादका कारण सन् १९८२ मा बेलायत र अर्जेन्टिनाबीच ७४ दिनसम्म युद्ध भएको थियो । अर्जेन्टिनी सेनाले टापुमा नियन्त्रण जमाउने प्रयास गरेपछि बेलायती सेनाले सैन्य कारबाही गरेर पुनः नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

उक्त युद्धमा २५५ बेलायती सैनिक, तीन जना टापुवासी तथा ६४९ अर्जेन्टिनी सैनिकको मृत्यु भएको थियो । त्यसयता पनि फकल्याण्ड्सको सार्वभौमसत्ताको विषय दुवै देशबीच विवादकै रूपमा कायम छ ।