काठमाडौं । इरानमा अहिले विस्फोट नभएका अमेरिकी र इजरायली बम र हतियारको रिभर्स इन्जिनियरिङको चर्चा छ ।

इरानी मिडिया र विश्लेषकहरूले हालैको द्वन्द्वको समयमा बरामद गरिएका यी हतियारलाई एक प्रमुख अवसरको रूपमा हेरिरहेका छन् । यसले देशको सैन्य क्षमता बढाउन सक्ने उनीहरूको बुझाइ छ ।

इरानको अंग्रेजी भाषाको राज्य च्यानल प्रेस टीभीले अप्रिल २६ मा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर्प्स (IRGC) ले होर्मोज्गान प्रान्तमा १५ भन्दा बढी भारी अमेरिकी क्षेप्यास्त्रहरूलाई सफलतापूर्वक निष्क्रिय पारेको रिपोर्ट गरेको थियो ।

रिपोर्टमा भनिएको छ, “यी हतियारहरू रिभर्स इन्जिनियरिङको लागि प्रविधि र अनुसन्धान एकाइहरूलाई हस्तान्तरण गरिएको छ । बरामद गरिएका हतियारहरूमा अमेरिकाको प्रसिद्ध GBU-57 बंकर-बस्टर बम र जान्जन क्षेत्रमा भेटिएका हजारौं साना बमहरू पनि समावेश छन् ।”

इरानको कट्टरपन्थी विद्यार्थी समाचार नेटवर्क (SNN) ले मे १ मा यसलाई “अनावश्यक उपहार” भनेको छ । उनले भने, “युद्धभूमि अब देशको रक्षा उद्योगको लागि अनुसन्धान प्रयोगशाला बनेको छ ।”

एसएनएनका अनुसार अमेरिका र इजरायलले प्रहार गरेका बम र हतियारहरूलाई रणनीतिक अवसरमा परिणत गर्न सकिन्छ ।

स्टुडेन्ट न्यूज नेटवर्कले इरानमा बाँकी रहेका यी हतियारहरूलाई राम्रो प्रविधि विकास गर्न प्रयोग गर्न सकिने जनाएको छ ।

नेटवर्कले पश्चिमी देशहरूलाई उद्धृत गर्दै भनेको छ, “उनीहरू(पश्चिमी देश)को वास्तविक डर इरानले यी आधुनिक हतियारहरूको ‘गोप्य प्रविधि’ बुझ्ने प्रयास गर्नु हो ।”

प्रतिबन्धका कारण इरान लामो समयदेखि रिभर्स इन्जिनियरिङमा निर्भर छ । उदाहरणका लागि इरानले अमेरिकी हक मिसाइलहरूलाई परिमार्जन गरेको छ । सन् २०११ मा अमेरिकी RQ-१७० ड्रोनहरू कब्जा गर्नु पनि यस्तै घटना थियो ।

एसएनएनले त्यो घटनापछि इरान “नक्कल” भन्दा पर “नवीनता” तिर अघि बढेको जनाएको छ ।

कट्टरपन्थी पत्रिका केहानका सम्पादक हुसेन शरिया ताम दारीले यस्तो प्रविधि चीन र रुस जस्ता अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीहरूसँग पनि बाँड्न सकिने सुझाव दिएका छन् । उनले युद्धको समयमा टोमाहक र एजीएम-१५८ र एमक्यू-९ ड्रोन जस्ता उन्नत मिसाइलहरू पनि ठूलो संख्यामा असफल भएको दाबी गरे ।

सरकारी मिडियाका केही अनुहारहरूले पनि यस्तै भनाइ दोहोर्‍याएका छन् । एक टीभी प्रस्तोताले भने, “यी मिसाइलहरू रिभर्स इन्जिनियर हुनेछन् र भविष्यमा शत्रुहरू विरुद्ध प्रयोग गर्न सकिन्छ ।”

सामाजिक सञ्जालमा सरकार समर्थक प्रयोगकर्ताहरूले यसलाई “हाम्रो लागि राम्रो खबर र अमेरिकाको लागि नराम्रो खबर ” भनेका छन् र केहीले “चाँडै ठूलो उत्पादन” हुने भविष्यवाणी गरेका छन् ।

तेहरान नगरपालिकाका अधिकारी एहसान खारामीदले यसलाई “समाचार मात्र नभई ज्ञानको लागि नयाँ लडाईको सुरुवात” भनेका छन् । उनले भने, “पश्चिमी मिडियाका अनुसार यी हतियारहरूले अमेरिकी प्रविधिको “लुकेका पक्षहरू” उजागर गर्न सक्छन् ।”

मध्यपूर्व विश्लेषक एहसान ताकदोशीले यसले अमेरिकालाई नयाँ प्रविधि विकासमा “दशौं अर्ब डलर” खर्च गर्न र सैन्य कारबाहीमा बढी सतर्क हुन बाध्य पार्न सक्ने बताएका छन् । उनले भने, “यो चाबी बिनाको जटिल ताला बुझ्नु जस्तै हो । वास्तविक फाइदा यसलाई प्रत्यक्ष प्रयोग गर्नुमा होइन, तर यसको प्रविधि बुझ्नु र त्यसपछि यसलाई पुन: सिर्जना गर्नुमा निहित छ ।”