काठमाडौं । अमेरिकी प्रविधि कम्पनी एप्पल ले चीनका लागि विशेष रूपमा आफ्नै लार्ज ल्याङ्ग्वेज मोडेल (LLM) विकास गरेको छ । यसका लागि चिनियाँ प्रविधि कम्पनी अलिबाबा ग्रुप ले सहयोग गरेको विषयसँग परिचित तीन स्रोतलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले जनाएको छ ।

यो कदम चीनमा एआई सेवा सञ्चालनका लागि एप्पलले हालसम्म अपनाउँदै आएको रणनीतिभन्दा फरक हो । यसअघि कम्पनीले चीनमा आफ्ना एआई सुविधाका लागि स्थानीय साझेदार कम्पनीहरूको मोडेल प्रयोग गर्ने नीति अपनाएको थियो ।

स्रोतका अनुसार एप्पलको नयाँ एआई मोडेल अलिबाबासँगको सहकार्यमा तयार गरिएको हो र यसको प्रशिक्षण प्रक्रियामा पनि अलिबाबाले सहयोग गरेको छ । विषय संवेदनशील भएकाले ती स्रोतहरूले आफ्नो नाम सार्वजनिक नगर्न आग्रह गरेका छन् ।

एप्पलले चीनका लागि आफ्नै एआई मोडेल विकास गरेको विषय यसअघि सार्वजनिक भएको थिएन । अमेरिकामा एप्पलले आफ्ना एआई सुविधामा ओपनएआईको च्याटजीपीटी र एन्थ्रोपिकको क्लाउड जस्ता मोडेलसँग सहकार्य गर्दै आएको छ । तर यी सेवा चीनमा उपलब्ध छैनन् । त्यसैले चीनमा बिक्री हुने आईफोन तथा अन्य उपकरणमा जेनेरेटिभ एआई उपलब्ध गराउन कम्पनीले स्थानीय साझेदारको सहयोग लिँदै आएको थियो ।

चीनमा चाँडै ‘एप्पल इन्टेलिजेन्स’

स्रोतका अनुसार एप्पलको एआई सेवा ‘एप्पल इन्टेलिजेन्स’ आगामी केही महिनाभित्र आईओएस अपरेटिङ सिस्टमको नयाँ संस्करणसँगै चीनमा सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

चीनका लागि छुट्टै एआई मोडेल तयार भएपछि एप्पलले आफ्नो सबैभन्दा प्रतिस्पर्धी विदेशी बजारमा एआई सेवामाथि थप नियन्त्रण कायम गर्न सक्ने विश्वास गरिएको छ । पछिल्लो समय एआई सुविधा भएका स्मार्टफोन सार्वजनिक गर्दै ह्वावेई लगायत चिनियाँ कम्पनीहरूले एप्पललाई कडा प्रतिस्पर्धा दिइरहेका छन् ।

चीनमा एप्पलको यो योजना विदेशी कम्पनीका लागि फरक प्रकारको ‘डुअल–ट्र्याक’ एआई रणनीति का रूपमा हेरिएको छ । यसले चीनका कडा नियामकीय प्रावधान पूरा गर्दै एआई सेवा सञ्चालन गर्न कम्पनीलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

यदि योजना सफल भए एप्पल चीनमा आफ्नै एआई मोडेल सञ्चालन गर्ने बेइजिङबाट स्वीकृति पाउने पहिलो विदेशी कम्पनी बन्नेछ । अमेरिका–चीनबीच एआई प्रविधिलाई लिएर व्यापारिक तथा कूटनीतिक तनाव बढिरहेका बेला यो सहकार्यलाई दुर्लभ उदाहरणका रूपमा हेरिएको छ ।

गत महिना चीनको साइबरस्पेस प्रशासन (Cyberspace Administration of China) ले एप्पलको जेनेरेटिभ एआई सेवालाई दर्ता गरेपछि कम्पनीलाई पहिलोपटक चिनियाँ आईफोनमा ‘एप्पल इन्टेलिजेन्स’ उपलब्ध गराउने बाटो खुलेको हो ।

यस व्यवस्थाअनुसार चीनमा बिक्री हुने उपयुक्त आईफोन, आईप्याड, म्याक र भिजन प्रो उपकरणमा एप्पल इन्टेलिजेन्ससँग अलिबाबाको ‘क्वेन’ (Qwen) मोडेल समावेश गरिनेछ । यसअघि रोयटर्सले चीनको बाइडु को प्रविधिसमेत यस सेवामा प्रयोग गरिने जनाएको थियो ।

गत साता एप्पलले चीनका म्याक प्रयोगकर्ताले सिरी र राइटिङ टुल्स सुविधासँग ‘क्वेन’ कसरी जोड्ने भन्ने चिनियाँ भाषाको मार्गदर्शिका सार्वजनिक गरेको थियो । तर केही समयपछि कम्पनीले कुनै स्पष्टीकरण नदिई उक्त मार्गदर्शिका हटाएको थियो ।

गत जुलाईमा चीनले एप्पलको एआई सेवा दर्ता गरेपछि सार्वजनिक भएको समाचारसँगै अमेरिकामा सूचीकृत अलिबाबाको सेयर करिब ४ प्रतिशतले बढेको थियो । यस सहकार्यले चीनको एआई क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने अपेक्षा लगानीकर्ताले गरेका छन् ।

चीनमा बजार हिस्सा जोगाउने प्रयास

एप्पल र अलिबाबाबीचको सहकार्य पहिलोपटक फेब्रुअरी २०२५ मा पुष्टि भएको थियो । त्यसबेला दुबईमा आयोजित वर्ल्ड गभर्नमेन्ट्स समिट मा अलिबाबाका अध्यक्ष जो साई ले चीनमा बिक्री हुने एप्पलका फोनमा आफ्नै कम्पनीको एआई प्रयोग हुने बताएका थिए ।

उनले त्यतिबेला भनेका थिए, “एप्पलले चीनका धेरै कम्पनीसँग छलफल गरेको थियो । अन्ततः उसले हामीसँग सहकार्य गर्ने निर्णय गर्‍यो ।”

यद्यपि चीनका नियामकीय मापदण्डअनुसार एआई सुविधा परिमार्जन गर्नुपर्ने भएकाले सेवा सार्वजनिक गर्न ढिलाइ भएको बताइएको छ ।

चीन एप्पलका लागि अझै पनि सबैभन्दा महत्वपूर्ण विदेशी बजारमध्ये एक हो । कम्पनीको ठूलो आम्दानी यही बजारबाट आउने गर्छ । चिनियाँ आईफोनमा एआई सुविधा नहुँदा उपभोक्ता स्थानीय एआईयुक्त स्मार्टफोनतर्फ आकर्षित भएका कारण एप्पलको बिक्री प्रभावित भएको विश्लेषण गरिएको छ ।

यद्यपि एप्पलले आफैंले विकास गरेको नयाँ एआई मोडेल र चीनका स्थानीय एआई मोडेलबीच कसरी कामको बाँडफाँट हुनेछ भन्ने विषयमा भने कम्पनीले अहिलेसम्म कुनै जानकारी दिएको छैन ।