एजेन्सी । अमेरिकी रक्षा मन्त्री Pete Hegseth ले शनिबार एसियाली सहयोगी राष्ट्रहरूलाई चीनको बढ्दो प्रभावको सामना गर्न तथा क्षेत्रमाथि उसको प्रभुत्व रोक्न रक्षा खर्च उल्लेख्य रूपमा बढाउन आग्रह गरेका छन् । उनले चीनको तीव्र सैन्य विस्तारप्रति ‘उचित चिन्ता’ रहेको बताएका छन् ।

सिङ्गापुरमा आयोजित एसियाको प्रमुख सुरक्षा तथा रक्षा मञ्च Shangri-La Dialogue मा बोल्दै हेगसेथले बलियो र आत्मनिर्भर सहयोगी राष्ट्रहरूको सञ्जाल नै आक्रमणलाई रोक्न र शक्ति सन्तुलन कायम राख्न आवश्यक रहेको बताए । ‘चीनको ऐतिहासिक स्तरको सैन्य विस्तार र क्षेत्र तथा क्षेत्र बाहिरका उसका बढ्दो सैन्य गतिविधिप्रति उचित चिन्ता रहेको छ,’ उनले भने ।

उनले थपे, ‘यदि प्रशान्त क्षेत्र कुनै एक शक्तिको प्रभुत्वमा पुग्यो भने क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन भत्किनेछ । चीनसहित कुनै पनि राष्ट्रले आफ्नो प्रभुत्व थोपरेर अमेरिका वा उसका सहयोगीहरूको सुरक्षा र समृद्धिलाई जोखिममा पार्न सक्दैन ।’

हेगसेथका अनुसार अमेरिकाले आफ्नो सेनामा १.५ ट्रिलियन डलर लगानी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ र एसियाली सहयोगी तथा साझेदार राष्ट्रहरूले पनि आफ्नो कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) को कम्तीमा ३.५ प्रतिशत रक्षा क्षेत्रमा खर्च गर्नुपर्ने अपेक्षा गरेको छ ।

‘कम सम्मेलन, बढी युद्धपोत र बढी पनडुब्बी चाहिन्छ,’ उनले भने । उनका अनुसार क्षेत्रलाई छलफलभन्दा बढी वास्तविक रक्षा क्षमता आवश्यक छ । सहयोगी राष्ट्रहरू स्थायित्व चाहन्छन्, तनावको वृद्धि होइन । ‘उनीहरूलाई आवश्यक कुरा र अमेरिकाले प्रदान गर्ने कुरा भनेको अनुशासित शक्ति, अडिग प्रतिबद्धता र दृढ नेतृत्व हो,’ उनले बताए ।

अमेरिका–चीन सम्बन्धमा संयमित धारणा

हेगसेथले अमेरिका–चीन सम्बन्धबारे अपेक्षाकृत संयमित टिप्पणी गर्दै दुई देशबीचको सम्बन्ध ‘धेरै वर्षयताकै सबैभन्दा राम्रो अवस्थामा’ रहेको बताए । उनका अनुसार सैन्य अधिकारीहरूबीचको नियमित सम्पर्कले तनाव व्यवस्थापन गर्न मद्दत गरिरहेको छ । ‘हामी चिनियाँ समकक्षीहरूसँग पहिलेभन्दा बढी भेटघाट गरिरहेका छौं र सैन्य सम्पर्कका माध्यमहरू खुला राखेका छौं,’ उनले भने ।

चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलमा सहभागी तथा Tsinghua University का वरिष्ठ फेलो एवं पूर्व चिनियाँ सैन्य अधिकारी Zhou Bo ले अमेरिका–चीन सम्बन्धलाई ‘जटिल’ भने पनि हेगसेथको यस वर्षको अभिव्यक्ति अघिल्लो वर्षको तुलनामा धेरै सकारात्मक रहेको टिप्पणी गरे ।

उनले अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump को हालैको चीन भ्रमणले वातावरण सुधार्न योगदान दिएको बताए । ‘दुवैपक्षबीच संवादका माध्यमहरू खुला छन् । बाहिरी संसारले चित्रण गरेजस्तो अवस्था अतिरञ्जित छैन,’ झोउले भने ।

लगातार दोस्रो वर्ष चीनका रक्षामन्त्रीले शाङ्ग्री-ला संवादमा सहभागिता जनाएका छैनन् । गत वर्ष चीनले हेगसेथमाथि ‘चीनविरोधी टिप्पणी’ गरेको आरोप लगाएको थियो ।

‘निःशुल्क सुरक्षा अब सम्भव छैन’

हेगसेथले राष्ट्रपति ट्रम्पको पुरानो माग दोहोर्‍याउँदै सहयोगी राष्ट्रहरूले आफ्नै रक्षा खर्चको ठूलो हिस्सा आफैंले वहन गर्नुपर्ने बताए । ‘सम्पन्न राष्ट्रहरूको सुरक्षामा अमेरिकाले अनुदान दिइरहने युग समाप्त भएको छ,’ उनले भने । ‘हामीलाई संरक्षित राज्य होइन, साझेदार चाहिन्छ । सबैले जिम्मेवारी वहन नगरेसम्म गठबन्धन बलियो हुँदैन । निःशुल्क लाभ उठाउने व्यवस्था अब चल्दैन ।’

उनले South Korea, Philippines, Australia, Singapore, Malaysia र Thailand लगायतका सहयोगी राष्ट्रहरूको योगदानको प्रशंसा गरे । साथै Japan ले आफ्नो रक्षा क्षमता सुदृढ गर्न ठोस कदम चालेको बताए ।

आवश्यक परे इरानमाथि पुनः आक्रमण गर्न तयार

मध्यपूर्वको अवस्थाबारे बोल्दै हेगसेथले कूटनीतिक प्रयास असफल भएमा अमेरिका इरानमाथि पुनः सैन्य कारबाही गर्न तयार रहेको बताए । ‘आवश्यक परे हामी पुनः आक्रमण गर्न पूर्ण रूपमा सक्षम छौं,’ उनले भने ।

उनका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्प अझै पनि धैर्यपूर्वक कूटनीतिक समाधान खोजिरहेका छन् र इरानले परमाणु हतियार प्राप्त गर्न नसक्ने सुनिश्चित गर्ने ‘बलियो सम्झौता’ चाहिरहेका छन् । ट्रम्पले शुक्रबार इरान युद्ध अन्त्यसम्बन्धी प्रस्तावबारे अन्तिम निर्णय लिन ह्वाइट हाउसमा सुरक्षा सल्लाहकारहरूसँग बैठक बस्ने बताएका थिए ।

हेगसेथले मध्यपूर्वको द्वन्द्वका कारण अमेरिका एसिया–प्रशान्त क्षेत्रबाट विचलित नहुने पनि स्पष्ट पारे । ‘हामी एकै समयमा दुईवटा काम गर्न सक्छौं,’ उनले भने ।

ताइवानलाई हतियार बिक्रीबारे अन्तिम निर्णय ट्रम्पकै

आफ्नो मुख्य भाषणमा हेगसेथले Taiwan को विषय उल्लेख नगरे पनि प्रश्नोत्तर सत्रमा यसबारे धारणा राखे । उनले मध्यपूर्व द्वन्द्वका कारण अमेरिकी हतियार भण्डारमा दबाब परेको भन्दै ताइवानलाई प्रस्तावित बहु-अर्ब डलरको हतियार बिक्री प्रभावित हुने चिन्तालाई खारेज गरे । ‘हामी आफ्ना हतियार भण्डार र त्यसको प्रयोगप्रति पूर्ण विश्वस्त छौं,’ उनले भने ।

चीनले आफ्नो भूभागको हिस्सा दाबी गर्दै आएको ताइवान अमेरिकाबाट करिब १४ अर्ब डलरसम्मको हतियार खरिद प्याकेज स्वीकृत हुने प्रतीक्षामा रहेको छ । यस महिनाको सुरुवातमा चिनियाँ राष्ट्रपति Xi Jinping सँग भेटपछि ट्रम्पले उक्त प्याकेज स्वीकृत गर्ने वा नगर्ने विषयमा आफू अझै निर्णयमा नपुगेको बताएका थिए ।

हेगसेथले ताइवानलाई भविष्यमा गरिने कुनै पनि हतियार बिक्रीसम्बन्धी निर्णय राष्ट्रपति ट्रम्पकै अधिकार क्षेत्रभित्र पर्ने स्पष्ट पार्दै वासिङ्टनको दीर्घकालीन नीति परिवर्तन नभएको संकेत दिए ।

‘त्यस्ता निर्णयहरू राष्ट्रपति र सम्बन्धको प्रकृतिमा निर्भर रहनेछन् । हाम्रो नीतिगत अवस्थामा कुनै परिवर्तन आएको छैन,’ उनले भने ।