मध्यपूर्वमा लामो समयदेखि जारी द्वन्द्व र मानवीय संकटप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान केन्द्रित भएको छ । संयुक्त राष्ट्र महासभाको बैठकमा अमेरिका–इरानबीचको तनाव, गाजा तथा लेबनानको अवस्था, यमनमा जारी संघर्ष र क्षेत्रीय सुरक्षाका विषयमा विभिन्न राष्ट्रका नेताहरूले आफ्ना धारणा प्रस्तुत गरिरहेका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संयुक्त राष्ट्र महासभामा सम्बोधन गर्दै इरानसँग जारी विवादको समाधानका लागि सम्झौताको आवश्यकता रहेको बताउनुभएको छ । उहाँले सम्झौता हुन नसकेमा थप कडा कदम चाल्न सकिने संकेत दिनुभयो । उहाँको सम्बोधनपछि अमेरिकी र इरानी अधिकारीहरूबीच भेटवार्ता भएको जानकारी पनि सार्वजनिक भएको छ ।

राष्ट्रपति ट्रम्पका अनुसार उक्त भेटवार्ता सकारात्मक रहेको थियो । यद्यपि, भेटवार्ताका क्रममा के–कस्ता विषयमा छलफल भयो र कुनै ठोस सहमति भयो कि भएन भन्नेबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन ।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि राष्ट्रपति ट्रम्प इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियनसँग न्युयोर्कमा भेटवार्ता गर्न इच्छुक रहेको बताउनुभयो । यसलाई दुई देशबीच जारी तनावलाई कूटनीतिक माध्यमबाट सम्बोधन गर्ने सम्भावित प्रयासका रूपमा हेरिएको छ ।
इरानी पक्षले भने अमेरिकी चेतावनीप्रति आफ्नो असहमति स्पष्ट पारेको छ । इरानको संयुक्त सैन्य कमान्डले अमेरिकी भनाइलाई अस्वीकार गर्दै आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वभौमिकताको रक्षा गर्न आवश्यक कदम चाल्ने जनाएको छ । दुवै पक्षका फरक–फरक धारणा रहे पनि संवादको सम्भावनालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नजिकबाट नियालिरहेको छ ।

गाजाको मानवीय अवस्थाप्रति चिन्ता
संयुक्त राष्ट्र महासभामा गाजा क्षेत्रमा जारी मानवीय अवस्थाले पनि विशेष महत्व पाएको छ । जोर्डनका राजा अब्दुल्लाह द्वितीयले गाजामा भएको जनधनको क्षति र मानवीय कठिनाइप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले क्षेत्रीय शान्ति र स्थायित्वका लागि सबै पक्षले संयम अपनाउँदै संवाद तथा कूटनीतिक प्रयासलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राख्नुभयो । प्यालेस्टिनी जनताको भविष्य र राज्य स्थापनासम्बन्धी विषयमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले निरन्तर ध्यान दिनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभएको छ ।
यसै सन्दर्भमा विभिन्न देशका नेताहरूले नागरिकको सुरक्षा, मानवीय सहायता र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मानलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन् ।

यमन र महत्वपूर्ण समुद्री मार्गको सुरक्षा
यमनमा जारी संघर्षले पनि क्षेत्रीय सुरक्षामा थप चुनौती उत्पन्न गरेको छ । विशेषगरी लाल सागर, बाब अल–मन्देब र स्ट्रेट अफ हर्मुजजस्ता महत्वपूर्ण समुद्री मार्गको सुरक्षालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।
यी समुद्री मार्गहरू विश्वव्यापी व्यापार र ऊर्जा आपूर्तिका लागि महत्वपूर्ण भएकाले त्यहाँ उत्पन्न हुने अस्थिरताले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, ढुवानी तथा ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने चिन्ता छ ।

कूटनीतिक समाधानमा जोड
मध्यपूर्वमा विभिन्न क्षेत्रमा जारी तनावका बीच संयुक्त राष्ट्र महासभाले संवाद, संयम र कूटनीतिक समाधानको आवश्यकतालाई थप महत्व दिएको छ । अमेरिका र इरानबीच पछिल्लो भेटवार्ताले संवादको एउटा माध्यम खुला रहेको संकेत गरे पनि दुवै पक्षबीचका मतभेद अझै कायम छन् । त्यसैले आगामी दिनमा हुने उच्चस्तरीय भेटवार्ता र कूटनीतिक पहलहरूलाई विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका लागि अहिले नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु, मानवीय सहायता सहज रूपमा उपलब्ध गराउनु, क्षेत्रीय तनाव थप फैलिन नदिनु र दीर्घकालीन शान्तिका लागि संवादलाई निरन्तरता दिनु प्रमुख विषय बनेका छन् ।
मध्यपूर्वको जटिल परिस्थितिमा सम्बन्धित सबै पक्षले एकअर्काको सार्वभौमिकता र नागरिकको अधिकारको सम्मान गर्दै शान्तिपूर्ण तथा कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्ने प्रयास गर्नु आवश्यक रहेको धारणा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा व्यक्त हुँदै आएको छ ।