काठमाडौं । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले रुसको बाल्टिक क्षेत्रमा रहेको कालिनिनग्रादमाथि प्रत्यक्ष आक्रमण भएको ठानेमा आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका सबै हतियार प्रयोग गर्ने बताएका छन् ।
पुटिनले रुसले कसैलाई धम्की नदिएको दाबी गर्दै पश्चिमी नेताहरूले रुसले सन् २०२९ वा २०३० मा युद्धको तयारी गरिरहेको बताएका कारण आफूहरूले प्रतिक्रिया दिएको बताए ।
यो साता रुसले नेटोले आफ्नो क्षेत्रलाई नाकाबन्दी गर्ने तयारी गरिरहेको आरोप लगाउँदै आएको छ । लिथुआनिया र पोल्यान्डको सीमासँग जोडिएको कालिनिनग्रादलाई रुसको मुख्य भूभागबाट अलग पार्ने प्रयास भए आणविक हतियारसमेत प्रयोग गर्न तयार रहेको मस्कोले चेतावनी दिएको छ ।
नेटोले भने स्थिति शान्त पार्ने प्रयास गर्दै आफू रक्षात्मक गठबन्धन भएको बताएको छ । उसले मस्कोलाई ‘आणविक धम्की’ दिन बन्द गर्न आग्रह गरेको छ ।
पछिल्ला महिनामा विशेषगरी पोल्यान्ड र बाल्टिक क्षेत्रमा रुसमाथि लगाइएका तथाकथित ‘हाइब्रिड युद्ध’ गतिविधिका घटना बढेका छन् ।
गत साता मात्रै पोल्यान्डले कालिनिनग्रादसँग जोडिएको आफ्नो क्षेत्रमा रुसी हेलिकोप्टर प्रवेश गरेको जनाएको थियो । लिथुआनियाले पनि रुसी ड्रोन आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरिरहेकाले आफ्ना नागरिकले आफूलाई ‘निरन्तर जोखिममा’ महसुस गरिरहेको बताएको थियो ।
जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्जले बिहीबार आफ्नो देशले ‘गम्भीरसहित थप हाइब्रिड आक्रमण’का लागि तयारी गरिरहेको बताएका थिए । अगस्टमा युक्रेनी कार्गो विमाननजिकै लाइपजिग विमानस्थलको धावनमार्गमा विस्फोटक पदार्थसहितको ड्रोन भेटिएपछि उनले यस्तो बताएका हुन् ।
वाल्दाइ विदेश नीति मञ्चमा लामो सम्बोधन गर्दै पुटिनले अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वहरू जारी रहने सम्भावना उच्च रहेको तर ‘पश्चिमी प्रभुत्व’ कमजोर हुँदै गएपछि अवस्था सुधार हुने विश्वास व्यक्त गरे ।
सन् २०२२ को फेब्रुअरीमा युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको आक्रमण सुरु गरेको भए पनि पुटिनले त्यसका लागि पुनः पश्चिमलाई दोष लगाए । उनले रुसलाई पश्चिमले उक्साएको र मस्को आफ्नो रक्षा गर्न बाध्य भएको दाबी गरे ।
युक्रेनले रुसका तेल प्रशोधन केन्द्र र ब्ल्याक सीमा रहेका रुसी पानीजहाजमाथि आक्रमण गरेपछि त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप रुसले युक्रेनका आर्थिक केन्द्रलाई निशाना बनाएको पनि उनले बताए ।
‘अहिले चारैतिरबाट हामीलाई युद्ध रोकौँ भन्ने आह्वान आइरहेको छ । तर सुरुवात उनीहरूले नै गरेका हुन्,’ पुटिनले भने ।
युक्रेनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा गरेको आक्रमणबाट केही परिणाम हासिल गरेको स्वीकार गर्दै पुटिनले त्यसका कारण रुसको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) करिब १ प्रतिशत घटेको बताए । युक्रेनले भने रुसी तेल पूर्वाधारमाथि आक्रमण गर्नुको कारण त्यसबाट क्रेमलिनले युद्धका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउने भएकाले भएको बताउँदै आएको छ ।
सन् २०२२ मा युक्रेन युद्ध सुरु भएयता रुसले हरेक जाडोयाममा युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै आक्रमण तीव्र बनाउँदै आएको छ । अन्य नागरिक पूर्वाधार पनि नियमित रूपमा आक्रमणमा पर्ने गरेका छन् । बिहीबार राजधानी किएभको एउटा प्रमुख पुलमा समेत ड्रोन आक्रमण भएको थियो ।
पुटिनले पश्चिममाथि अन्य द्वन्द्व पनि भड्काएको आरोप लगाए ।
‘यदि रुसी महासंघमाथि प्रत्यक्ष आक्रमण हुन्छ भने—यहाँ हामी कालिनिनग्रादको कुरा गरिरहेका छौँ, तर सम्भवतः अन्य केही भूभागको पनि—हाम्रो देशसँग उपलब्ध सबै हतियार प्रयोग गर्ने विषय अनिवार्य रूपमा र तत्काल एजेन्डामा आउनेछ,’ उनले भने ।
बाल्टिक सागरमा नेटोले गरिरहेका नौसैनिक अभ्यासले कालिनिनग्रादका लागि गम्भीर खतरा उत्पन्न गरेको पुटिनले आरोप लगाए । पश्चिमले उक्त क्षेत्रमा नाकाबन्दी गरे रुस सबै साधन र सैन्य शक्ति प्रयोग गर्न तयार रहेको र त्यसमा आणविक हतियारसमेत पर्ने उनले बताए ।
‘हामी कसैलाई धम्की दिइरहेका छैनौँ । सन् २०२९, २०३० वा २०५० मा हामी कसैलाई आक्रमण गर्ने उद्देश्य राख्दैनौँ । तर हामीमाथि आक्रमण भयो भने प्रतिक्रिया दिन बाध्य हुनेछौँ । युरोपेली देशका नागरिक यसबारे पूर्ण रूपमा सचेत हुनुपर्छ,’ उनले भने ।
बेलायत र फ्रान्सजस्ता देशसँग रहेको आणविक क्षमताबारे आफू जानकार रहेको बताउँदै पुटिनले रुससँग भएका हतियारको क्षमता भने अतुलनीय रहेको दाबी गरे ।
पश्चिमा अधिकारीहरूले लामो समयदेखि रुसले कालिनिनग्रादमाथि प्रत्यक्ष आक्रमण गर्नुको सट्टा उक्त क्षेत्र र रुसको सहयोगी बेलारुसबीच रहेको तुलनात्मक रूपमा साँघुरो भूभाग ‘सुवाल्की ग्याप’ प्रयोग गरेर लिथुआनियाको भूभाग कब्जा गर्ने प्रयास गर्न सक्ने आशंका गर्दै आएका छन् ।
लिथुआनियाका प्रधानमन्त्रीले गत साता बीबीसीसँग रुसले आक्रमण गरेको अवस्थामा आफ्नो देशले नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा लैजाने योजना बनाएको बताएका थिए । लिथुआनियामा नेटोका हजारौँ सैनिकसमेत तैनाथ छन् ।
नेटोका महासचिव मार्क रुटेले बुधबार गठबन्धनका कुनै पनि ‘अभ्यास वा गतिविधि’ले मस्कोलाई खतरा नदिने स्पष्ट पारेका थिए । उनले क्रेमलिनको यस्तो प्रचार ‘पूर्ण रूपमा अनावश्यक र सहयोगी नभएको’ बताएका थिए ।
पुटिनले विश्वका प्रमुख देशसँग यस्तो हतियार रहेकोबारे पनि चर्चा गरे, जसले ‘सम्पूर्ण जीवनलाई समाप्त पार्न वा कम्तीमा पृथ्वीलाई विनाशकारी परिणामतर्फ धकेल्न’ सक्छन् । त्यस्ता हतियार कहिल्यै प्रयोग नहुनेमा ढुक्क हुन नसकिने उनले बताए ।
उनले रंगमञ्चमा राखिएको बन्दुकको उदाहरण दिँदै यदि नाटकको सुरुवातमै बन्दुक देखाइएको छ भने अन्त्यमा त्यो चल्ने सम्भावना हुने बताए ।
पुटिनले युद्धका नियमहरू पुनर्लेखन गर्नुपर्ने संकेत गर्दै कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट उत्पन्न बढ्दो जोखिमबारे पनि चेतावनी दिए ।
‘युद्धमा स्वचालन र डिजिटल प्रविधिको प्रयोगले युद्धलाई खेलजस्तो बनाउँदै लगेको छ । यसले मानवताको अधोगति गराउँदै हामीलाई बर्बरतातर्फ फर्काइरहेको छ,’ उनले भने ।
प्रतिक्रिया