विराटनगर।  इरानी सेनाले होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) क्षेत्रमा एक तेल बोक्ने व्यापारिक जहाज नियन्त्रणमा लिने क्रममा जहाजमा कार्यरत नेपाली नागरिक अमृत झालाई पनि नियन्त्रणमा लिएको छ । परराष्ट्र मन्त्रालयले शुक्रबार यो जानकारी पुष्टि गरेको हो ।

३० वर्षीय अमृत झा उदयपुरको त्रियुगा नगरपालिका वडा नं. ११, गाईघाट निवासी हुन् । उनी महोत्तरीको पुर्खौली घर भए पनि हाल परिवारसहित उदयपुरमा बस्दै आएका थिए । झा दुई वर्षअघि कामका लागि दुबई गएका थिए र तेल बोक्ने जहाजमा सिप क्याप्टेन (वा प्राविधिक कर्मचारी/सीप क्याप्टेन) को रूपमा कार्यरत थिए । उनकी दिदी पूजाका अनुसार, अमृतले एक साता अघि भ्वाइस मेसेज पठाउँदै भनेका थिए, ‘तेल लोड भइसक्यो । अब दुबई आएपछि म सिधै नेपाल आउँछु । मेरो छुट्टी पनि हुने बेला भएको छ ।’ परिवार खुसी भइरहेको अवस्थामा अचानक इरानी सेनाले जहाज नियन्त्रणमा लिएको र अमृत पनि नियन्त्रणमा परेको खबर आएको पूजाले बताइन् । ‘हामी खुसी भइरहेका थियौं । अचानक भाइ नियन्त्रणमा परेको खबर आयो । के कारणले भाइलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो ? किन लिइएको हो थाहा भएन,’ उनले नेपाल प्रेससँगको कुराकानीमा बताइन् ।

परिवारका अनुसार, अमृतले थाइल्यान्डको बैंककमा अध्ययन गरेका थिए । अध्ययनपछि दुबईमा काम सुरु गरेका उनी यसअघि पनि इरानबाट तेल लिन जहाज लिएर जाने गरेका थिए । तर यस पटक होर्मुज क्षेत्र (बन्दर अब्बास बन्दरगाह नजिक) मा जहाज नियन्त्रणमा परेको र सम्पूर्ण चालक दलसहित अमृत पनि इरानी सुरक्षा फौज (रिभोलुसनरी गार्ड्स) को कब्जामा परेका हुन् । परराष्ट्र मन्त्रालयका पश्चिम एसिया महाशाखा प्रमुख रामकाजी खड्काले पत्रकार सम्मेलनमा भने, ‘होर्मुज क्षेत्रमा जहाजमा कार्यरत एक नेपाली नागरिक नियन्त्रणमा परेको पुष्टि भएको छ । परिवारबाट जानकारी आएपछि हामीले स्थिति निगरानी गरिरहेका छौं र कूटनीतिक माध्यमबाट थप विवरण संकलन तथा समाधानको प्रयास जारी छ ।’

परिवारले अमृतको छिटो रिहाइका लागि परराष्ट्र मन्त्रालयमा निवेदन दिएको छ । दिदी पूजाले भनिन्, ‘उनी नेपाली हो, नेपाल सरकारले जति सक्दो छिटो भाइको रिहाइ गराओस् ।’ अमृतका बुबा उदयपुरमा वन कार्यालयमा जागिरे थिए र रिटायर भएपछि परिवारले गाईघाट बजारमा जुत्ता-चप्पलको व्यापार गर्दै आएको छ । त्रियुगा नगरपालिका वडा नं. ११ का वडाध्यक्ष सुमन्त कोइरालाले पनि परिवारको अवस्था पुष्टि गर्दै अमृतको हालको अवस्था अज्ञात रहेको बताए । अमृतका एक दिदी र एक बहिनी छन् ।

यो घटना पश्चिम एसियामा जारी तनाव (अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्व) को बीचमा होर्मुज जलमार्ग बन्दजस्तो अवस्था सिर्जना भएको बेला बाहिर आएको छ । यो क्षेत्र विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल ढुवानी हुने संवेदनशील मार्ग हो।

परराष्ट्र मन्त्रालयले नेपाली नागरिकको सुरक्षामा पहल गरिरहेको जनाए पनि अमृतको रिहाइ कहिले हुन्छ भन्ने स्पष्ट जानकारी अझै आएको छैन । परिवार र सम्बद्ध पक्षले तत्काल कूटनीतिक प्रयासको माग गरेका छन् ।