काठमाडौं । क्यानडेली कवि, निबन्धकार तथा अनुवादक एन कार्सनले यस वर्षको साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार पाएकी छन् ।

७६ वर्षीया कार्सनका कृतिहरूले कविता, कथा र शैक्षिक अध्ययनबीचका सीमालाई प्रायः पार गर्ने गरेका छन् ।

नोबेल पुरस्कार समितिले उनलाई ‘शास्त्रीय परम्परासँगको खेलपूर्ण संवादमार्फत समकालीन साहित्यका लागि नयाँ स्वरूप सिर्जना गर्ने साहसी र नवीन कृतिका लागि’ पुरस्कार प्रदान गरिएको जनाएको छ ।

नोबेल पुरस्कार जीवनभरको साहित्यिक योगदानका लागि प्रदान गरिन्छ । यसलाई विश्व साहित्यको सबैभन्दा प्रतिष्ठित पुरस्कार मानिन्छ । पुरस्कारसँगै विजेताले १ करोड २० लाख स्विडिस क्रोनर (करिब ९ लाख पाउन्ड वा १२ लाख अमेरिकी डलर) प्राप्त गर्छन् ।

स्विडिस एकेडेमीकी स्थायी सचिव इन्ग्रिड कार्लबर्गले सार्वजनिक घोषणा हुनुभन्दा केही समयअघि फोन गरेर कार्सनलाई पुरस्कारबारे जानकारी गराएको बताइन् ।

“उनले मलाई यति मात्र बताउन भ्याइन् कि उनी अहिले आइसल्यान्डमा छिन्, जहाँ उनी हावाको आवाज सुनिरहेकी छन्,” कार्लबर्गले भनिन् ।

“उनी आश्चर्यमा परेकी थिइन् तर निकै खुसी पनि थिइन् । उनको आवाजबाट त्यो प्रस्ट सुनिन्थ्यो ।”

साहित्यतर्फको नोबेल समितिका अध्यक्ष एन्डर्स ओल्सनले कार्सनले ‘आत्मकथात्मक कथानकमा बाँधिएको लिरिकल कविताबाट अलग हुँदै समकालीन साहित्यका नयाँ स्वरूपलाई प्रेरित गरेको’ भन्दै उनको प्रशंसा गरे ।

“लेखनको यो शैलीले खेलपूर्ण र व्यंग्यात्मक कृतिहरू जन्माउँछ, जसले शास्त्रीय र आधुनिक कविताबीच मात्र होइन, विभिन्न विधा र कलाका स्वरूपबीच पनि आवतजावत गर्छ,” उनले भने ।

कार्सनका चर्चित कृतिमा द ग्लास एसे, अटोबायोग्राफी अफ रेड : अ नोभेल इन भर्स, नक्स, फ्लोट र द ब्यूटी अफ द हजब्यान्ड : अ फिक्सनल एसे इन २९ ट्याङ्गोज पर्छन् ।

कार्सनले प्राचीन ग्रिक साहित्यको अनुवादसमेत गरेकी छन् । उनी ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि क्लासिक्स विषयकी प्राध्यापकका रूपमा कार्यरत छिन् ।